De recente uitspraken van Bart De Wever en Matthias Diependaele doen heel wat stof opwaaien aan beide kanten van de grens. De Vlaamse politici opperden het idee dat België, Nederland en Luxemburg ooit weer één land zouden kunnen vormen als een soort heruitgevonden Benelux. Een gedurfde gedachte, maar kan zoiets in de praktijk wel werken? Naar aanleiding van een artikel in Het Nieuwsblad op 14 november 2025 werd de opinie gevraagd van Eric Lippens , expert cultuurverschillen bij Vraaghetdebelg.nl en Demeestnederlandsebelg.be. We delen graag de belangrijkste inzichten uit dit artikel in deze blog.
Politieke droom of realiteit?
Volgens De Wever was het uiteenvallen van de vroegere Nederlanden “de grootste ramp die ons ooit is overkomen”. Hij pleit daarom voor een “intieme unie” tussen de Benelux-landen. Ook Vlaams minister-president Diependaele noemt het idee “niet onrealistisch”. Toch klinkt er ook heel wat scepsis. Politicoloog Hendrik Vos (UGent) noemt het “politieke sciencefiction”. Historisch gezien werkte nauwe samenwerking tussen België, Nederland en Luxemburg al moeilijk: elk land bleef vooral naar zijn eigen belangen kijken.
Cultuurverschillen blijven de grootste uitdaging
Waar politiek misschien nog te organiseren valt, zijn het vaak de culturele verschillen die samenwerking bemoeilijken. Eric Lippens, bekend als de meest Nederlandse Belg en expert bij CultuurverschillenBelgieNederland.nl
, herkent dat maar al te goed:
“Belgen respecteren Nederlanders, maar houden er niet van. Terwijl Nederlanders wel van de Belgen houden, maar ons niet respecteren.”
Volgens Eric Lippens draait het allemaal om verschillende nationale reflexen. Nederlanders zijn directer, ad rem en sterk gericht op gemeenschapsgevoel en zelfvertrouwen. Belgen zijn daarentegen individualistischer, meer op nuance gericht, en hechten veel belang aan harmonie en beleefdheid. Dat maakt zakelijke communicatie soms uitdagend – om niet het woord moeilijk in de mondte nemen – maar ook bijzonder interessant.
“The best of both worlds”
Toch ziet Lippens ook kansen: “Als we voorbij de zakelijke en culturele verschillen kunnen kijken, kan zo’n samenwerking wel degelijk iets opleveren. Wij kunnen leren van het zelfvertrouwen en de verbondenheid van de Nederlanders, terwijl zij iets kunnen opsteken van onze sociale zekerheid en zorg voor evenwicht.”
Het zou dus niet zozeer moeten gaan om één Beneluxstaat, maar om een vorm van wederzijdse versterking: het beste van beide werelden combineren, zonder de eigen identiteit te verliezen.
Een mooie gedachte, met een vleugje realisme
De realiteit blijft dat taal niet alles zegt. We verstaan elkaar, maar begrijpen elkaar niet altijd op dezelfde manier. En misschien is dat net wat samenwerking tussen Belgen en Nederlanders zo boeiend maakt: we lijken op elkaar, maar net niet genoeg om het vanzelfsprekend te laten zijn.
Of de Benelux ooit één land wordt, is hoogst onzeker. Maar dat het gesprek over die culturele verschillen opnieuw leeft, is alvast winst, want begrip begint bij interesse.
Ook andere stemmen in het debat
Het oorspronkelijke artikel verscheen in Het Nieuwsblad onder de titel “Zouden Benelux-landen door een deur kunnen in eengemaakt land?”. Daarin kwamen ook andere stemmen aan bod die het debat verder inkleuren:
Stefaan Van der Jeught, Europees ambtenaar in Luxemburg, benadrukt het sterke nationale gevoel daar:
“Iedereen die in Luxemburg woont, identificeert zich sterk met het land. Daarom geloof ik nooit dat zij echt hun soevereiniteit zouden opgeven.”
Jonas Vanden Bempt, eindredacteur bij De Slimste Mens ter Wereld, illustreert de warme Belgische omgangsvormen:
“De Nederlandse kandidaten zijn altijd heel dankbaar dat ze zo rijkelijk ontvangen worden. Toen onlangs een stagiair vertrok, vierden we dat met taart. De manager van Joost Klein was onder de indruk en zei dat dat in Nederland nooit zo uitbundig gevierd zou worden.”
En politicoloog Hendrik Vos (UGent) plaatst het geheel in historisch perspectief:
“Zeg nooit nooit, maar momenteel lijkt het idee van de Benelux als één land me eerder politieke science fiction.”
Deze opinies en verschillende visies tonen aan dat het idee van één Beneluxstaat niet enkel politiek, maar vooral cultureel voer voor discussie is en dat wederzijds begrip nog steeds de sleutel vormt tot succesvolle samenwerking over de grens heen. En daaraan kan je alvast werken. Lees hier het oorspronkelijke artikel van Het Nieuwsblad.